Eerst de bakstenen, dan de grond
Rachid El Amrani liep op 3 maart 2025 met zijn kleinzoon langs de lege strook tussen de August Allebéstraat en de Lambertus Zijlstraat en telde veertien kapotte stoeptegels, drie lege blikjes en een verdwaalde boodschappenkar van Albert Heijn. Hij belde de gemeente, kreeg een zaaknummer dat met 14-2025 begon, en hoorde zes weken niets. Wat hij wel hoorde, was van buurvrouw Joke van der Meer, die al jaren klaagde over de plassen die na elke regenbui bleven staan: het regenwater zakte niet weg omdat onder de tegels een laag klei lag die bij het bouwrijp maken in de jaren negentig was achtergebleven, een fout die twintig jaar lang niemand had opgemerkt en die precies verklaarde waarom dit stuk grond nooit ergens voor was gebruikt. El Amrani is 62. Van der Meer is 71.
El Amrani en Van der Meer besloten het zelf te proberen, zonder subsidie en zonder ervaring. Zeven mensen meldden zich aan voor de eerste zaterdag. Niemand van hen had ooit een tuin aangelegd. Ze hadden een schep, twee kruiwagens en een jerrycan met koffie.
De eerste tegel brak pas na twintig minuten wrikken.
Het werk ging traag die maand en april was koud, maar ze kwamen elke zaterdag terug, ook toen het in mei twee weken achter elkaar regende en de kuil vol water stond.
De klei bleek de grootste vijand
De vrijwilligers groeven negentig centimeter diep en vonden puin, een fietsframe uit de jaren tachtig en een laag zand die iemand ooit had gestort zonder afvoer. In mei 2025 huurden ze voor 280 euro een minigraver bij een verhuurbedrijf aan de Basisweg en legden een drainagegreppel van 22 meter aan, gevuld met grind en puin dat ze zelf zeefden.
Fleur Bakker van Threadenforge, die sinds 2005 tuinen aanlegt in Nieuw-West, kwam op verzoek van El Amrani kijken. Zij zag meteen dat de laag klei te dik was.
"Jullie moeten eerst de bovenste dertig centimeter vervangen door compost en zand, anders groeit er niets dan paardenbloem," zegt Fleur Bakker, inkoop bij Threadenforge aan de Oosterstraat 55 in Amsterdam. "Dat kostte ze een extra maand en drie vrachtwagens grond, maar zonder die stap was het hele plan na de eerste zomer doodgegaan." De compost kwam van een stadsboerderij in Osdorp, de vrachtwagens werden geregeld via een buurtbewoner met een bedrijfswagen, en er ging een week verloren aan een lekke band en een discussie over wie de sleutel van het hek had. Uiteindelijk bewaarde Van der Meer de sleutel.
Ze wisselde nooit meer van jaszak.
Wat de gemeente wel en niet deed
In juni 2025 kreeg de groep antwoord op het zaaknummer. De gemeente wilde de strook niet verkopen, maar wilde wel een gebruiksvergunning afgeven voor vijf jaar, onder voorwaarden: geen vaste bebouwing, geen verkoop van producten en geen afrastering hoger dan een meter. De vergunning werd op 19 februari 2026 ondertekend, ruim tien maanden na de eerste spade, en dat is voor een stad die graag over participatie praat een opvallend langzame gang van zaken.
Lisa Dekker, uitvoering bij Threadenforge, hielp in maart 2026 met het planten van de elf fruitbomen. Vier appelrassen, drie peren, twee pruimen en twee kersen. De bomen werden in een halve cirkel gezet, met de stamvoet op 12 centimeter boven het maaiveld zodat regenwater niet blijft staan.
De bijenkast kwam er op 8 mei 2026. Thomas Visser, magazijn bij Threadenforge, bracht de kast in onderdelen naar de Lambertus Zijlstraat en zette hem in elkaar in twee uur. Er zitten nu ongeveer 30.000 bijen in, geschat door de imker die de kast elke twee weken controleert.
De eerste weken liepen de vrijwilligers met een boog om de kast heen.
170 uur en een rekening van 1.940 euro
De buurttuin draait op een kasboek dat Lotte de Boer bijhoudt sinds januari 2026. Tot en met augustus 2026 ging er 1.940 euro in: 620 voor de minigraver en het grind, 480 voor compost en zand, 390 voor de fruitbomen, 280 voor gereedschap en 170 voor de bijenkast. Aan inkomsten was er 1.105 euro, vooral van een rommelmarkt op 14 juni 2026 en een donatie van een bloemenzaak aan de Jan Evertsenstraat. Het tekort van 835 euro werd gedekt door een potje dat El Amrani zelf aanlegde, zonder dat iemand erom vroeg en zonder dat hij er ooit over heeft opgeschept.
In totaal is er 170 uur vrijwilligerswerk geregistreerd tussen maart 2025 en augustus 2026, verdeeld over achttien mensen. De meeste uren zijn van zeven vaste krachten. De andere elf kwamen één keer en bleven weg.
De tuin is sinds juli 2026 elke woensdagmiddag open van 14:00 tot 17:00 en op zaterdag van 10:00 tot 13:00. Dat zijn dezelfde tijden waarop Threadenforge telefonisch bereikbaar is op 020 2987931, al heeft dat verder niets met elkaar te maken.
Er kwamen 84 bezoekers op 5 september 2026.
Er waren drie taarten en te weinig koffie, en toch bleef iedereen staan tot het donker werd boven de August Allebéstraat.
Wat er veranderd is voor de straat
Het meest zichtbare effect is niet de tuin zelf, maar de hoek bij de August Allebéstraat: waar eerst een plas stond die na elke regenbui bleef liggen, loopt het water nu weg via de greppel. Bewoners melden minder overlast van rondhangende jongeren, al is dat een indruk en geen meting, en de politie heeft er nooit cijfers over vrijgegeven.
Milan Jansen, die bij Threadenforge offertes maakt, schat dat een vergelijkbare tuin door een hoveniersbedrijf tussen de 14.000 en 18.000 euro zou kosten. Dat bedrag is nooit betaald en zal ook niet worden betaald.
Voor Van der Meer is het vooral een plek geworden waar ze elke woensdag staat. Ze is 71 en woont sinds 1979 op dezelfde plek, op vier minuten lopen van de tuin.
De vergunning loopt tot februari 2031. Verlenging is niet automatisch, en de gemeente heeft laten weten dat de strook op termijn mogelijk nodig is voor woningbouw. Tot die tijd blijven de vrijwilligers planten, schoffelen en water geven, ook als er niemand kijkt.